Item image

ÇUKUR ÇEŞME KALINTISI

Çukur Çeşme KalıntısıAyasofya’nın güney cephesinden yaklaşık 25 metre uzaklıkta, bugün parmaklıklarla çevrili olan alanda toprağa gömülü halde bulunan çeşmedir. 2011 yılında yapılan kaldırım yenileme çalışması sırasında tesadüfen bulunan çeşmenin, bugün sadece tonoz kısmı toprak yüzeyinde görülebilmektedir. Sultanahmet Meydanı’nın öteki ucunda bulunan benzeri gibi bu çeşme de bir çukur çeşmedir. Sultanahmet Camii’nin inşası ile meydanın zemin seviyesinin yükselmesi sonucu çeşme zemin seviyesinin altında kalmış, bu nedenle “Çukur Çeşme” olarak adlandırılmaya başlanmıştır. Çeşmenin kitabesi kayıp olduğundan ve çeşme hakkında hiç bir kaynak veya kayıt bulunmadığından hakkında kesin bilgiler vermek zordur. Ancak 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan’a yaptırılan Kırkçeşme Su Tesisleri’nin bir parçası olduğu düşünülmektedir. Ayrıca Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde bahsettiği çeşmelerden biri olduğu tahmin edilmektedir.

Çukur Çeşme KalıntısıZemin seviyesinden 5 metreye kadar gömülü olan çeşme 4,23 metre yüksekliğinde, 14,39 metre boyunda ve 1,94 metre enindedir. Bir tonozla örtülü olan çeşme, başka bir örneği olmaksızın birbirine bitişik halde yan yana dizilmiş 7 ayrı çeşmeden oluşmaktadır. Bu özelliğiyle İstanbul’da görülen benzeri çeşmeler içerisinde en büyük olanıdır. Çeşmenin Atmeydanı’nda yapılan ve bazen günlerce süren büyük şenlik ve törenlerde kalabalığın su ihtiyacını karşılayabilmesi için yan yana yedi çeşme şeklinde yapıldığı düşünülebilir. Klasik üsluptaki çeşmenin ön yüzünü yedi çeşmeye ait yedi klasik kemer şekillendirmektedir. Toprağa gömülü haldeki çeşmenin sarnıç ve rampasıyla birlikte gün yüzüne çıkarılarak cam bir örtü altında sergilenmesi planı söz konusudur.